Behandelingsmogelijkheden

Behandelingsmogelijkheden bij tumoren

Bron http://www.dierenkliniekkorteakkeren.nl

Nadat door middel van onderzoeken is bepaald om welk type kanker het gaat en hoe uitgebreid de kanker is (uitzaaiingen of niet) zal beslist dienen te worden of een behandeling mogelijk en zinvol is. Indien over wordt gegaan tot behandeling zijn er de volgende mogelijkheden:…


Chemotherapie
Een van de behandelingsmogelijkheden is chemotherapie. Bij chemotherapie zien velen het beeld voor zich van mensen met kanker die ook met deze middelen worden behandeld en ernstige bijwerkingen vertonen zoals braken, diarree en haaruitval.
Het is echter gebleken dat het merendeel van deze vervelende symptomen bij dieren niet optreden. Met name kaalheid wordt maar zelden gezien en dan vooral bij draadharige rassen. Bij katten vallen de snorharen uit.


Ook de andere mogelijke bijwerkingen worden zo veel mogelijk voorkomen door het geven van lagere doseringen van de cytostatica dan bij de mens gebruikelijk. De reden hiervoor is de genoemde waarborg voor de kwaliteit van het leven van het dier. De ernstige neveneffecten, die bij de mens op kunnen treden bij het gebruik van hoge doseringen van de medicijnen en op de intensive care moeten worden behandeld, zijn diergeneeskundig niet acceptabel.


De behandeling bestaat, afhankelijk van het gekozen protocol, uit medicijnen die per tablet en/of per infuus worden toegediend. De celdelingremmende middelen hebben verschillende aangrijpingspunten binnen de delende tumorcellen.
Om een zo goed mogelijk effect te verkrijgen wordt vaak gebruik gemaakt van een combinatie van medicijnen.


Niet ieder type kanker is even gevoelig voor chemotherapie. Maligne lymfoom (lymfeklierkanker) is een kankersoort die in een groot aantal gevallen goed zal reageren. Hoe goed is o.a. afhankelijk van het gekozen chemotherapieprotocol. Dit wil zeggen: met welke middelen het dier wordt behandeld.


De kosten van chemotherapie kunnen oplopen tot meerdere honderden euro`s per jaar. We zullen aan het begin van de behandeling altijd een zo goed mogelijke kostenschatting doen, waarna de eigenaar van het dier die bepaalt of deze uitgave tot de mogelijkheden behoort.


De financiele gevolgen worden van te voren goed doorgesproken en indien nodig worden alternatieven t.o.v. het optimale behandelingsprotocol besproken, die minder kostbaar zijn. Bij een aantal vormen van kanker zal chemotherapie voorspelbaar geen effect hebben en dient hier dus niet mee te worden begonnen. Het is dus zeker geen wondermiddel dat altijd succes heeft.


In onze praktijk vindt bij honden de infuusbehandeling altijd zonder roesje plaats, door middel van het geven van beloningen (koekjes) zorgen we ervoor dat de periode die de hond aan het infuus moet zitten, voor de hond ook aangenaam is. We zien ook vaak dat dieren die wat langer worden behandeld niet aangeven angstig te zijn, maar zij gaan direct zitten met hun hoofd richting koekjespot.


Katten krijgen soms wel een licht roesje voor een infuusbehandeling, zodra het infuus gegeven is worden zij weer wakker gemaakt. De eigenaar blijft tijdens de behandeling, die altijd poliklinisch is, bij het dier. De infuuszak met daarin het chemotherapeuticum wordt in een aparte ruimte klaar gemaakt.


Daarna wordt deze infuuszak gekoppeld aan het infuus dat inmiddels bij de hond of kat is aangesloten. Hierdoor vindt het chemotherapeuticum zich in een gesloten systeem en is het niet mogelijk dat het vrijkomt. Daarom kan de eigenaar dus tijdens het infuus bij zijn of haar dier blijven, zonder dat daar risico`s aan verbonden zijn.


Bijwerkingen
Zoals hierboven beschreven zorgen we door het aanpassen van doseringen en het geven van ondersteunende medicijnen mogelijke bijwerkingen te voorkomen. Als er toch bijwerkingen optreden is het belangrijk dat er een goed protocol bestaat hoe te handelen.


De klachten zijn het gevolg van het effect van de medicijnen op alle snel delende weefsels in het lichaam. Met name de cellen van het darmslijmvlies en van het beenmerg worden beschadigd. Het gevolg kan zijn dat het dier gaat braken of diarree krijgt. Door onderdrukking van de werking van het beenmerg kan er een ernstige bloedarmoede ontstaan.


Ook de functie van het afweersysteem kan verminderen, waardoor de hond of kat gevoelig wordt voor infecties. Bij niet tijdig ingrijpen kan dit tot de dood van het dier lijden.Dit is de reden dat alle patienten die in onze praktijk met chemotherapeutica behandeld worden een speciaal telefoonnummer meekrijgen, waarop altijd een dierenarts bereikbaar is, die bekend is met chemotherapeutica en hun mogelijke bijwerkingen.


Hierdoor kan de eigenaar ons altijd 24 uur per dag om raad vragen. Daarnaast wordt ook de eigen dierenarts van de patient op de hoogte gehouden van de behandeling, welke middelen er worden gegeven en het te volgen protocol in geval van bijwerkingen.


Om dit soort problemen zoveel mogelijk te voorkomen dient voor medicijntoediening een beperkt bloedonderzoek plaats te vinden.
Indien er aanleiding toe bestaat, zal de behandeling worden uitgesteld. Ditzelfde geldt als de algemene toestand van de hond of de kat zodanig slecht is, dat te verwachten valt dat door de behandeling bijwerkingen zullen ontstaan. Het gevolg van het lager doseren van de middelen is wel dat genezing tot de uitzonderingen behoort. Met behulp van chemotherapie kan het dier echter gedurende soms een periode van jaren een prima leven leiden.


Tumoren die op dit moment succesvol kunnen worden behandeld met chemotherapie zijn o.a.:

  • maligne lymfoom (lymfeklierkanker) bij hond en kat, met in een aantal gevallen zelfs genezing;
  • botkanker bij de hond in combinatie met pootamputatie of vervanging van het aangetaste bot door een donor- of kunstbot;
  • Blaashalstumoren;
  • mastocytoom, in combinatie met chirurgie of bestraling;
  • multiple myeloom;
  • Hemangiosarcoom (kwaadaardige bloedvattumor), in combinatie met chirurgie;
  • hersentumoren, soms in combinatie met chirurgie of bestraling;
  • kwaadaardige melkkliertumoren in combinatie met chirurgie;
  • bepaalde vormen van leukemie;

Hiernaast kan chemotherapie ook worden gebruikt om voorafgaand aan chirurgie grote tumoren te verkleinen, gezwellen gevoeliger te maken voor bestraling of om pijn weg te nemen als er geen behandeling meer mogelijk is.


Een ander aspect van chemotherapie is het risico voor de eigenaar, de behandelend dierenarts en de assistenten. Gezien het bijzondere karakter van de middelen is er een groot gevaar, dat bij herhaald contact kanker ontstaat. Om dit contact te voorkomen dienen er uitgebreide veiligheidsmaatregelen te worden getroffen.


De eigenaar krijgt in onze praktijk uitgebreide instructies mee hoe om te gaan met thuis in te geven medicijnen, eventueel braaksel, urine en ontlasting van de patiënt.In de praktijk kan contact worden voorkomen door het dragen van een jas, handschoenen, bril en het vullen van de spuiten in een afzuigkast. Gebruikt materiaal dient uiteraard zodanig voor vernietiging te worden aangeboden, dat er geen kans is op milieuvervuiling.


Bestraling
Een andere mogelijke behandelmethode is het bestralen van de tumor. Sinds het voorjaar van 2010 bestaat ook in Nederland de mogelijkheid tot bestralen, nadat eerst de universiteitskliniek in Utrecht haar bestralingscentrum heeft geopend, kan ook het Bestralingscentrum voor Dieren deze behandelingsvorm aanbieden.


Voor bestraling in aanmerking komende tumoren bij de hond zijn o.a.:

  • soft tissue sarcoom
  • mastceltumoren
  • osteosarcoom
  • fibrosarcoom
  • neusholtetumoren
  • nasopharynx
  • hypofyse / hersentumor
  • plaveiselcelcarcinoom (mond)
  • plaveiselcelcarinoom extermiteiten
  • Acanthomateuse epulide
  • melanoom mondholte
  • melanoom (na irradicale resectie)
  • maligne lymfoom (lokaal)
  • (Cutaan) T-cel lymfoom
  • plasmocytoom
  • adenocarcinoom buitenste gehoorgang
  • anaalzakkliercarcinoom
  • perianale klieren – adenome

Het is onze ervaring dat de dieren absoluut niet ziek zijn na de behandeling. Bestraling kan naast curatief (genezend) ook worden gebruikt als een zogenaamde palliatieve (verzachtende, levensverlengde) behandeling. In het geval van botkanker bijvoorbeeld om de pijn weg te nemen, als chirurgie niet tot de mogelijkheden behoort.


Soms zal bestraling voorafgaand aan een operatie kunnen leiden tot afname van de tumormassa, waardoor minder ingrijpende chirurgie noodzakelijk is. Likgranulomen aan de poten zijn weliswaar geen vorm van kanker, maar reageren ook goed op bestraling.
Een andere vorm van radiotherapie is de behandeling van tumoren met radioactief materiaal, brachytherapie genoemd.


Hierbij wordt radioactief Iridium gedurende enkele dagen in de tumor of in het operatiegebied, na verwijdering van de tumor, geïmplanteerd. Tijdens deze behandeling is opname van de patiënt verplicht, in verband met het stralingsrisico voor de eigenaar.


Hiervoor in aanmerking komende tumoren zijn o.a.:

  • fibrosarcomen op de borstwand bij katten;
  • dicht bij het oog gelegen tumoren;
  • sommige tumoren in de neusgangen

Of bestraling een mogelijkheid is voor uw dier hangt dus sterk af van de tumor die uw dier heeft en het stadium waarin de ziekte zich bevindt.

bron http://www.dierenkliniekkorteakkeren.nl


De praktische mogelijkheden van behandeling van kanker bij de hond nog even op een rij:

  • Chirurgie: de meest gebruikte methode in de bestrijding van kanker is het geheel en ruim wegnemen van het kankergezwel. Soms, zoals bijvoorbeeld bij tumoren in de milt of de testikel kan het gehele orgaan weggenomen worden zonder dat dit voor het dier tot problemen leidt. Soms wordt ook maar een deel weggenomen (debulking) om het dier toch nog een periode met minder hinder van de aanwezigheid van de tumor te geven, of om een ander type behandeling hierop te laten volgen.
  • Celremming dmv. chemotherapeutica: met behulp van bepaalde stoffen of combinaties van bepaalde stoffen die meestal via een infuus rechtstreeks in de bloedbaan worden ingespoten kan men cellen en vooral sneldelende cellen doden. De conditie van de hond moet goed zijn, want ook gezonde cellen (beenmerg, darmen, huid etc.) worden aangetast. Ook de mensen die met deze stoffen werken dienen hier zeer omzichtig mee om te gaan, want direct contact kan hun gezondheid ook in gevaar brengen.
  • Hormonaal: Bijnierschorshormonen of corticosteroïden (prednison) remmen met name in combinatie met andere middelen de groei en ze verminderen de ontstekingsreactie rondom de tumor.
  • Radiotherapie of bestraling: nog niet veel gebruikt in de praktijk, echter zowel als enige of als aanvullende behandeling goed mogelijk voor diverse tumoren.
  • Cryotherapie: met behulp van afkoeling door vloeibare stikstof worden kleine huidprocessen, zoals wratten, bevroren en gedood. Nadeel is dat ook de gezonde omgevingscellen aangetast kunnen worden.
  • Restgroep: een grote groep met totaal verschillende invalshoeken voor het behandelen van kanker, waarbij enkele een heel goed perspectief hebben voor de toekomst. Een voorbeeld hiervan zijn de immuuntherapieen, waarbij specifieke antistoffen gebruikt worden tegen tumorantigeen.

Kortom er zijn goede mogelijkheden om veel typen kanker te behandelen, meestal om de hond een zo normaal mogelijk leven te laten leiden zolang hij behandeld wordt, doch ook om definitief te genezen.

   Stichting FICCA   –  Vecht tegen kanker bij honden